JJI Lelystad behaalt BGB-keurmerk

Eov
02-11-2011

tekst: JJI Lelystad (het volledige artikel is binnenkort te lezen in het weekblad Facilitair)

Begin mei 2011 is JJI Lelystad BGB gecertificeerd. Met dit Brandveilig Gebruik Bouwwerken keurmerk zou deze justitiële jeugdinrichting van LSG-Rentray zomaar de eerste jeugdinrichting in Nederland kunnen zijn die dit certificaat heeft behaald. ‘Voor ons is het inderdaad een prestatie van formaat. Niet omdat we één van de eerste BGB gecertificeerde JJI's zijn. Wél omdat we laten zien dat we de verantwoordelijkheid voor onze jongeren heel serieus nemen. En daar zijn we trots op. Je moet er toch niet aan denken een verkoold kind aan te treffen.' Aan het woord zijn directeur JJI Lelystad, Belia Haasbroek en unitmanager facilitair Paul Kijk in de Vegt.

Het startpunt om de brandveiligheid van Lelystad extra onder de loep te nemen, begint bij de Schipholbrand van donderdag 27 oktober 2005. De brand in dit justitiële cellencomplex kostte maar liefst aan 11 gedetineerde illegalen het leven. Bovendien raakten 15 mensen gewond waaronder ook enkele bewaarders. Het Ministerie van Justitie legt vanaf dat moment de focus op de brandveiligheid van alle justitiële inrichtingen. In Lelystad wordt intensief overlegd in hoeverre het eigen gebouw nog meer zou kunnen voldoen aan optimale brandveiligheid. Paul: ‘Ons gebouw stamt uit 2003 en voldeed op moment van oplevering aan alle brandveiligheidseisen. En zodra er nieuwe inzichten kwamen, voerden we die meteen uit.' Belia: ‘Maar hoe dan ook: je sluit jongeren op. Ze kunnen niet weg. Als kind van een brandweerman ben ik me altijd heel bewust geweest van brandveiligheid. Dankzij de BGB-certificering zitten we met ons gebouw op het niveau van nieuwbouw. En nee, we gaan niet achterover leunen. Onze jongeren en medewerkers en ook onze processen en voorzieningen verdienen elk moment alle aandacht.'

‘Als kind van een brandweerman ben ik me altijd heel bewust van brandveiligheid geweest.'

Meteen na de Schipholbrand stelde de Onderzoeksraad Voor Veiligheid, onder leiding van Mr. Pieter van Vollenhoven, een onderzoek in. Paul: ‘Na 11 maanden verscheen het onderzoeksrapport met vernietigende conclusies over regelgeving en handhaving. De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) stelde naar aanleiding hiervan een projectleider aan die al snel concludeerde dat er binnen de justitiële inrichtingen heel veel moest gebeuren en adviseerde de inrichtingen om zelf een grondige brandveiligheidsinspectie te laten uitvoeren. Voor ons het sein om met de certificerende instantie Dijkoraad Viavesta uit Deventer contact op te nemen. Zij hebben het proces vanaf de quickscan tot en met de eindkeuring begeleid.' Belia: ‘Voordat je BGB-gecertificeerd wordt, moet je voldoen aan zeer gedetailleerde brandveiligheidseisen. Dit brengt flinke verbouwingskosten met zich mee. Ik vind het prijzenswaardig dat DJI dit deel op zich heeft genomen.'

Verbouwen in een gebouw dat dag en nacht in bedrijf is voor een doelgroep die je niet zomaar kunt verplaatsen. Dat heeft op z'n zachtst gezegd nogal wat voeten in aarde gehad. Paul: ‘Die werkzaamheden luisteren heel nauw. En de verbouwingsactiviteiten die je moet uitvoeren om aan het keurmerk te voldoen, zijn niet mis. Zo kan elk kiertje tussen twee ruimten de aanleiding zijn dat de brand van de ene naar de andere ruimte overslaat. Dit betekent dat alle kieren moesten worden gedicht, dus ook boven de plafonds, onder de vloeren, zelfs achter de toiletpotten. Alleen al wat dit betreft hebben we het over 2 kilometer afdichtingen. En na de verbouwing is vanwege de eindtoets álles wat we aan verbouwingen hebben gedaan, nagelopen. Dus zijn alle plafonds opengelegd en ook onder de vloeren zijn inspecties uitgevoerd.' Paul vertelt dat de verbouwingswerkzaamheden gedurende zeven maanden, uiteraard met tussenpozen, door een ploeg van zes man van onderhoudsbedrijf Cofely zijn uitgevoerd. Belia verklaart de keuze voor Cofely: 'Dit bedrijf kent ons, kent de risico's én het protocol. Je kunt een schroevendraaier niet zomaar laten liggen, laat staan een gereedschapskist onbeheerd laten staan. De coördinatie van het proces hebben we daarom zeer nadrukkelijk bij ons gehouden.'

Belia vervolgt: ‘Elke technische maatregel heeft bovendien consequenties voor je bedrijfsvoering.' Als voorbeeld noemt ze het aanbrengen van de vrijloopdrangers op de celdeuren die alleen bij brand automatisch worden geactiveerd. ‘Vanwege deze werkzaamheden moest groep voor groep worden "geleegd". Dat kon alleen op het moment dat we 11 in plaats van 12 groepen in huis hadden, waardoor de groepen intern uit "logeren" konden. Een dergelijk intern logistiek traject kun je niet aan een ander overlaten. Ook omdat het heel nauw luistert welke groep eerst uit logeren gaat. Nogmaals, we zijn een organisatie die 24 uur per dag en zeven dagen in de week in bedrijf is, met een specifieke doelgroep in huis. Elke verandering moet je minutieus voorbereiden, dat kost tijd, die tijd hebben we genomen, vandaar dat we een paar jaar bezig zijn geweest met het behalen van het keurmerk.'

‘Een dergelijk intern logistiek traject kun je niet aan een ander overlaten.'

Behalve het tijdsaspect, kreeg JJI Lelystad ook te maken met wat Belia en Paul betitelen als "voortschrijdend inzicht". Paul legt uit: ‘Gedurende het proces werd ons geadviseerd om de centrale deurvergrendeling eraf te halen. Technisch gezien is dit 10 minuten werk. Maar medewerkers omscholen in het handmatig vergrendelen en ontgrendelen van de deuren binnen een aantal minuten, is een heel ander verhaal. Veel technische maatregelen hebben inderdaad consequenties voor de interne organisatie én voor de mensen die hier werken.' In het gehele proces is er nauw samengewerkt met een aantal bedrijven. Onderhoudsbedrijf Cofely en de certificerende instantie Dijkoraad Viavesta zijn al genoemd. Belia vult aan: ‘Ook met de Gemeente hebben we veelvuldig contact gehad. Dit is immers het officiële bevoegde gezag wanneer het om de afgifte van vergunningen gaat. Met de brandweer hebben we sowieso contact. In dit proces wat intensiever, omdat naar aanleiding van de hele exercitie, de brandweer goedkeuring op de aanpassing van onze procedures moet geven. En niet te vergeten: ook met onze financierende instantie, het DJI, hebben we regelmatig overlegd.'

‘Een keurmerk is een erkenning van "buiten" dat je het goed doet.'

En? Staan er nog meer certificeringen op stapel? Belia, trots: ‘Sinds 1 juni zijn we HKZ gecertificeerd, HKZ staat voor Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector en betekent in onze sector dat je je kwaliteitsmanagementsysteem op orde hebt. Ook met dit keurmerk zijn we heel blij.' Tot slot de vraag, hoe het voélt, zo'n BGB keurmerk. Beiden: ‘Het geeft erkenning dat je het goed doet. We zijn verantwoordelijk voor 98 jongeren en 225 medewerkers. Zo'n keurmerk geeft aan dat je, je verantwoordelijkheid zeer serieus neemt. Een keurmerk is geen vrijbrief om niets meer te doen. Je verantwoordelijkheid nemen is een continue proces. Maar er even bij stilstaan en ervan genieten, ja dat hebben we wel gedaan. '